این شعر معروف در رثای هوارد باسکرویل، آموزگار و شهید آمریکایی انقلاب مشروطه سروده شده است. باسکرویل را میتوان در کنار مورگان شوستر به عنوان یکی از دوستان و قهرمانان آمریکایی مردم ایران دانست.
باسکرویل در تاریخ ۱۰ آوریل ۱۸۸۵ در ایالت نبراسکا آمریکا متولد شد. خانوادهاش دارای اعتقادات مذهبی پرسبیتری بودند و پدر، پدربزرگ و چهار برادرش نیز کشیش بودند. او در سال ۱۹۰۷ پس از فارغالتحصیلی از دانشگاه «پرینستون» به ایران آمد تا در مدرسه مموریال تبریز تدریس کند. روابط ایران با ایالات متحده پیش از کودتای ۲۸ مرداد بسیار خوب بود و مردم ایران به آمریکاییها نگاه مثبتی داشتند. کشیشهای پروتستان آمریکایی نیز تعدادی درمانگاه و مدرسه در ایران دایر کردند که تأثیر زیادی در بسط آموزش و بهداشت مدرن در ایران داشت.
مدرسه آمریکایی تبریز، که به دست اعضای فرقه مسیحیت پرسبیتری ساخته شده بود، یگانه جایی بود که زبان انگلیسی و دانش اروپایی تدریس میشد و بسیاری از جوانان بیدارمغز به آنجا رفت و آمد داشتند. احمد کسروی در کتاب تاریخ انقلاب مشروطه به اهمیت این مدرسه اشاره کرده و میگوید که پیوستن باسکرویل به مجاهدان تبریز و کشته شدن او در راه مشروطه، داستانی از همبستگی میان آن مدرسه و جنبش مشروطه ایجاد کرد.
باسکرویل در مدرسه مموریال شاگردان زیادی تربیت کرد، از جمله صادق رضازاده شفق که در آن زمان عضو مسلح «فوج نجات» به فرماندهی باسکرویل بود. باسکرویل که از اوضاع تبریز به شدت تحت تأثیر قرار گرفته بود، به یکی از مدافعان پرشور مشروطه بدل شد و به ستارخان پیوست.
او فرماندهی سیصد نفر از مشروطهخواهان را بر عهده داشت و در نبردها به آموزش جوانان مشروطهخواه میپرداخت. در نهایت، باسکرویل در ۳۰ فروردین ۱۲۸۸ خورشیدی کشته شد.
مراسم تشییع پیکر باسکرویل با حضور جمعیت زیادی برگزار شد و جنازه او میان صفوف مجاهدین و شاگردانش به گورستان ارامنه تبریز منتقل شد. پس از کشته شدن او، ستارخان اسلحهاش را به خانوادهاش در آمریکا فرستاد و انجمن آزادیخواهان تبریز نیز قصد داشت مبلغی برای مادرش ارسال کند. بر روی لوح یادبودی که در تبریز برای باسکرویل نصب شد، شعری از عارف قزوینی نقش بسته است که به شجاعت و فداکاری او اشاره دارد.
نظرات کاربران